De gezamenlijke woondroom

Journalist Bas Mesters bezocht onlangs Ecodorp Zuiderveld en sprak met enkele bewoners. Afgelopen week kwam fotograaf Merlin Daleman een bewogen zondagochtend in het ecodorp vastleggen. Het resultaat stond vorige week in De Groene Amsterdammer en lees je hier: https://www.groene.nl/artikel/de-gezamenlijke-woondroom

Ze kenden elkaar niet, maar één ding bindt ze. Of het nu gaat om de alleenstaande moeders Angelique Vrolijk en Lieneke Bück uit Nijmegen, de gepensioneerde ict’er Ton Perry uit Meppel, de milieukundige Koen de Kruif uit Dordrecht, de jonge debatorganisator Max de Ploeg uit Amsterdam, of de Rotterdamse stadsgeograaf Arie Lengkeek: ze willen allemaal voor vierhonderd of zevenhonderd of hoogstens duizend euro duurzaam en meer in gezamenlijkheid wonen. Ze willen die droom zelf realiseren, of deden het al: in wooncoöperaties. Al moeten ze allerlei belemmeringen overwinnen om hun idealen te realiseren.” Lees hier verder.

Op zoek naar nieuwe leden voor onze vereniging / bewoners Ecodorp Zuiderveld

31-01-’22: Vanuit CVEG, Coöperatieve Vereniging Ecodorpen Gelderland, zijn we op zoek naar nieuwe, enthousiaste leden, die interesse hebben om op Ecodorp Zuiderveld (Nijmegen-Noord) te wonen en hiervoor op de wachtlijst willen komen. Op dit moment zijn zijn alle woningen vergeven aan onze leden, maar er kunnen altijd verschuivingen plaatsvinden en de wachtlijst voor sommige gezinssamenstellingen is beperkt. Op dit moment zijn we specifiek op zoek naar 2-oudergezinnen en stellen zonder kinderen, aangezien deze ondervertegenwoordigd zijn op onze wachtlijst.

Ecodorp Zuiderveld is het eerste project dat door CVEG is gerealiseerd! Duurzaamheid, circulariteit, goed nabuurschap, bewustwording en zorg voor elkaar en omgeving zijn erg belangrijk voor ons. We hebben 46 woningen (sociale huur) gerealiseerd, waaronder eengezinswoningen, appartementen en studio’s. Alle woningen zijn op dit moment toegewezen aan onze leden, maar er komen binnenkort weer woningen vrij.

Wanneer je lid wordt gaat er eerst een aspirant-lidmaatschapsperiode van start, waarin je bijdraagt aan de vereniging en de mogelijkheid hebt om te kijken of de vereniging bij je past. Na zes maanden kun je volledig lid worden. Wanneer je als bewoner op Ecodorp Zuiderveld woont, verwachten we een inzet van ongeveer 8 uur per week voor de gemeenschap. Zo hebben we verschillende kringen en werkgroepen, zoals de Tuinkring, Activiteitenkring en Zorgkring.

Ook zoeken we altijd nieuwe, enthousiaste leden om samen nieuwe duurzame projecten in Gelderland te realiseren. Er liggen al plannen voor verschillende projecten, waaronder een project in Wageningen en in Brummen.

Kom naar een rondleiding op Zuiderveld, of bezoek een online infoavond als je meer wilt weten. Bij specifieke vragen kun je altijd een mailtje sturen naar info@cveg.nl.

Inspirerend bezoek aan Ecodorp Boekel

Verslag geschreven door Peter

Op zondagmiddag 17 oktober 2021 bezocht een aantal CVEG-ers het Ecodorp aan het Klein Rondeel in Boekel. Dit dorp omvat 36 woningen en ligt in een net nieuwgebouwde wijk van Boekel met voornamelijk luxe energieneutrale woningen. Hun website en Facebookpagina bevatten veel basisinformatie en op YouTube zijn ook films ervan te vinden, zodat ik me hier beperk tot de zelf opgedane indrukken die voor ons als CVEG relevant zijn. Het Ecodorp organiseert iedere derde zondag van de maand rondleidingen, zodat je er ook zelf nog kunt gaan kijken.

Initiatiefnemers Ad Vlems en Monique Vissers ontvingen ons met veel enthousiasme. Professionele bezoekers zoals architecten, woningcorporaties en ambtenaren lopen de deur plat. Ad heeft dan ook letterlijk een dagtaak aan publiciteit en het onderhouden van de externe relaties. Ditmaal werden ongeveer twintig aanwezigen rondgeleid door het Ecodorp, waarna nog gesprekken volgden met bewoners in het gemeenschapshuis.

Het Ecodorp is een coöperatie, ontstaan uit een initiatief dat ruim twaalf jaar geleden begon. Er werd eerst een proefwoning gebouwd in De Kleine Aarde in Boxtel waarbij diverse bouwvormen konden worden uitgeprobeerd. De daar opgedane inzichten zijn verwerkt in de 36 nu opgeleverde sociale huurwoningen. Die zijn gebouwd in drie cirkels, omdat de initiatiefnemers ervan overtuigd zijn dat die geometrische vorm zorgt voor rust en evenwicht bij de bewoners. Iedere cirkel bevat kleinere (53 m2) en grotere (86m2) woningen en ook telkens twee zorgwoningen. Daarnaast worden er twee boomhutten gebouwd, waarin gasten het leven in een ecodorp enkele dagen zelf van dichtbij kunnen ervaren. Ook komt er een kunstenaarswoning, waarin iedere drie maanden een andere artist in residence kan logeren die tevens een bijdrage aan het ecodorp achterlaat.

Naast het terrein van 1,2 hectare waarop de woningen staan bevindt zich een klimaat-adaptieve voedseltuin. De 0,8 ha daarvan wordt nu nog gepacht, maar zal later ook worden aangekocht. Op den duur moet deze tuin 60% van het voedsel voor de bewoners gaan leveren. Twee varkens in bruikleen bekommeren zich om het onkruid en groene afval. Rondom de woningen komen ruim vijftig bomen, geschonken door een Europese organisatie. Daarnaast worden er nog een zwemvijver met strandje en allerhande speeltoestellen aangelegd.

De op zandgrond gebouwde woningen rusten op stalen balken, waarop een ecovriendelijke vorm van cementvrij beton is aangebracht. Voor de isolatie zorgt een laag van 60 cm vederlichte klontjes, gemaakt uit een afvalproduct van hergebruikt glas. Dit materiaal is volgeblazen met stikstof en daardoor niet gevoelig voor vocht of corrosie en goed isolerend. De 60 cm dikke wanden zijn van zeer goed isolerende gips-hennepvezel, gevat in houtskelet. De buitenwanden worden bekleed met gestoomd duurzaam hout. Daarop wordt een milieuvriendelijke lak aangebracht, omdat dit vrolijker is dan de grijze kleur die het hout op den duur krijgt. Van binnen zijn bekende technieken toegepast zoals isolatie met gerecycled spijkerbroekenstof, leemstuc op wanden, houten vloeren en gehuurde duurzame keukens van Chainable. De woningen zijn aangesloten op het waterleidingnet maar voor besproeiing, wasmachines en toiletten wordt regenwater gebruikt dat wordt opgevangen in enorme tanks. Een helofytenfilter en andere natuurlijke filters zorgen ervoor dat het eigen afvalwater gezuiverd in de bodem kan worden geloosd. Het waterschap is hier zo enthousiast over dat Ecodorp Boekel toestemming kreeg om tijdens een eventuele periode van grote droogte water uit de bodem op te pompen voor beregening. Een uitgekiend en computergestuurd luchtbehandelingssysteem zorgt in de woningen voor een zeer gezond leefklimaat.

Het hele project kostte ongeveer tien miljoen, deels gefinancierd met een hypotheek van de Duitse GLS-bank. Daarnaast kon ruim een kwart van de kosten worden gedekt uit allerlei subsidies, onder meer van de Europese Unie. Bij de EU is er veel belangstelling voor het Brabantse experiment, dat aan veel (zo niet alle) Sustainable Development Goals van de VN tegemoetkomt.

Een van de meest opmerkelijke aspecten aan het Boekel-experiment is de energievoorziening. Er liggen ongeveer 1.200 zonnepanelen op de daken, waarvan de energie deels wordt gebruikt voor de elektriciteitsvoorziening in de woningen. Een deel van die woningen heeft naast normale 230V stopcontacten een ingebouwd 12-volts gelijkstroomnet voor bijv. verlichting met LED-lampen, computers en het opladen van apparatuur. Wanneer de gelijkstroom van de zonnepanelen niet meer hoeft te worden omgezet in 230V wisselstroom wordt per omzetting 8% aan rendement bespaard.

Echt vernieuwend is dat het overschot aan opgewekte energie wordt opgeslagen in een reusachtige accu van enkele meters doorsnede, gebaseerd op zeer innovatieve en milieuvriendelijke techniek. De opgewekte stroom wordt namelijk met leidingen door een maalsel van metalen afvalmateriaal geleid, dat daardoor kan opwarmen tot 450 graden Celsius. Die geïsoleerd opgeslagen warmte kan in een koude periode worden afgegeven aan de boilers die in de technische ruimte van ieder van de drie woningcirkels zijn aangebracht. Van daaruit worden de woningen verwarmd. Dit is een autonoom systeem met hoog rendement en zeer goedkoop bovendien. Er wordt hierdoor immers geen opgewekte stroom tegen laag tarief aan de energiemaatschappij geleverd, die in de winter tegen hoog tarief zou moeten worden teruggekocht. Deze toepassing is zo vernieuwend en veelbelovend, dat de EU het met 2,5 miljoen subsidieert.

Ecodorp Boekel heeft nadrukkelijk als missie om zichzelf te presenteren aan de buitenwereld. Het is een levend bewijs dat een andere manier van wonen en leven niet alleen mogelijk, maar ook heel plezierig is. Wonen in dit Ecodorp, waar de woningen zeer recent zijn opgeleverd, kost op dit moment ongeveer twee dagen per week aan werk en betrokkenheid. Wat je daarvoor terugkrijgt naast een mooie woning is ‘leven in het kwadraat’, zodat de Boekelaars het noemen. Het is een intensieve maar ook een heel mooie ervaring, en er zijn allerlei manieren en afspraken bedacht om het samenleven in goede banen te leiden.

Twee bewoners zonder stemrecht